پرسشنامه استاندارد انگیزش خودتعیینگری
معرفی پرسشنامه :
پرسشنامه انگیزش خودتعیینگری دسی و ریان (1985) یکی از ابزارهای پرکاربرد در حوزه روانشناسی و علوم تربیتی است که برای سنجش میزان انگیزش درونی افراد بر اساس نظریه خودتعیینگری طراحی شده است. این پرسشنامه شامل 21 گویه بوده و با استفاده از طیف لیکرت پنجدرجهای از «خیلی کم» تا «خیلی زیاد» نمرهگذاری میشود. این ابزار سه بعد اصلی انگیزش یعنی خودمختاری، شایستگی و ارتباط را مورد ارزیابی قرار میدهد و به پژوهشگران کمک میکند تا میزان احساس اختیار، توانمندی و ارتباط اجتماعی افراد را در محیطهای آموزشی و اجتماعی بررسی کنند. نتایج مطالعات مختلف نشان دادهاند که این پرسشنامه از روایی و پایایی مطلوبی برخوردار است و در پژوهشهای آموزشی و روانشناختی کاربرد گستردهای دارد.
ابعاد پرسشنامه :
پرسشنامه انگیزش خودتعیینگری از سه بعد اصلی تشکیل شده است. بعد خودمختاری به میزان احساس استقلال و اختیار فرد در انجام فعالیتها و تصمیمگیریهای تحصیلی یا فردی اشاره دارد. بعد شایستگی بیانگر احساس توانمندی، مهارت و قابلیت فرد در انجام موفقیتآمیز تکالیف و مسئولیتها است. بعد ارتباط نیز به میزان احساس تعلق، صمیمیت و ارتباط مثبت فرد با دیگران بهویژه همکلاسیها و افراد مهم در محیط اجتماعی و آموزشی میپردازد. این سه بعد در کنار یکدیگر سطح کلی انگیزش خودتعیینگری فرد را نشان میدهند.
پایایی و روایی :
روایی :
روایی پرسشنامه انگیزش خودتعیینگری توسط دسی و ریان (1985) از طریق بررسی روایی سازه و همبستگی آن با متغیرهای مرتبط با انگیزش مورد تأیید قرار گرفته است. نتایج مطالعات اولیه نشان داد که گویههای این پرسشنامه توانایی مناسبی در سنجش ابعاد خودمختاری، شایستگی و ارتباط دارند و ساختار نظری ابزار را به خوبی منعکس میکنند
پایایی :
دسی و ریان (1985) ضریب پایایی پرسشنامه را بااستفاده ازآلفای کرونباخ برای کل آزمون 89% گزارش نمودهاند. ساعتچی (1389)ضریب پایایی پرسشنامه را با استفاده از آلفای کرونباخ برای کل آزمون 90% گزارش نمود. همچنین در این پژوهش برای برآورد میزان ضریب پایایی به شیوه آلفای کرونباخ 91/. محاسبه و گزارش شد. این مقیاس را دانش آموزان تکمیل کرده اند.