پرسشنامه استاندارد عوامل موثر بر شکل گیری رفتار توده وار سرمایه گذاران
معرفی پرسشنامه :
پرسشنامه عوامل مؤثر بر شکلگیری رفتار تودهوار سرمایهگذاران که توسط قلعهدره و همکاران (1399) طراحی شده است، ابزاری استاندارد برای سنجش عواملی است که موجب پیروی سرمایهگذاران از رفتار جمعی در بازار سرمایه میشوند. این پرسشنامه شامل 50 گویه در طیف لیکرت پنجدرجهای است و پنج بعد اصلی شامل عوامل اقتصادی، عوامل سیاسی، عوامل روانی بازار، عوامل مالی در سطح شرکت و عوامل فردی را مورد ارزیابی قرار میدهد. هدف این ابزار شناسایی میزان تأثیر شرایط اقتصادی، تحولات سیاسی، اطلاعات و شایعات بازار، متغیرهای مالی شرکتها و ویژگیهای فردی سرمایهگذاران بر بروز رفتار تودهوار در تصمیمات سرمایهگذاری است و بهطور گسترده در پژوهشهای حوزه مالی رفتاری و بازار سرمایه مورد استفاده قرار میگیرد.
هدف:
ارزیابی عوامل موثر بر شکل گیری رفتار توده وار سرمایه گذاران (عوامل اقتصادی، عوامل سیاسی، عوامل روانی بازار، عوامل مالی در سطح شرکت، عوامل فردی)
روش نمره گذاری :
این پرسشنامه دارای 50 سوال بوده و هدف آن ارزیابی عوامل موثر بر شکل گیری رفتار توده وار سرمایه گذاران (عوامل اقتصادی، عوامل سیاسی، عوامل روانی بازار، عوامل مالی در سطح شرکت، عوامل فردی) می باشد. نمره گذاری پرسشنامه بصورت طیف لیکرت 5 نقطه ای می باشد که امتیاز مربوط به هر گزینه در جدول زیر ارائه شده است:
|
عنوان
|
خیلی کم
|
کم
|
نه کم نه زیاد
|
زیاد
|
خیلی زیاد
|
|
امتیاز
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
ابعاد پرسشنامه :
این پرسشنامه دارای 5 بعد است که در جدول زیر ابعاد و نیز شماره سوالات مربوط به هر بعد ارائه گردیده است:
|
بعد
|
شماره سوالات
|
|
عوامل اقتصادی
|
10-1
|
|
عوامل سیاسی
|
20-11
|
|
عوامل روانی بازار
|
30-21
|
|
عوامل مالی در سطح شرکت
|
40-31
|
|
عوامل فردی
|
50-51
|
تعاریف :
رفتار تودهوار سرمایهگذاران :
رفتار تودهوار سرمایهگذاران به وضعیتی اشاره دارد که در آن افراد در تصمیمات سرمایهگذاری خود به جای تحلیل مستقل و منطقی، از رفتار و تصمیمات سایر سرمایهگذاران پیروی میکنند. در چنین شرایطی سرمایهگذاران تحت تأثیر جو عمومی بازار، شایعات، اخبار و تصمیمات جمعی قرار گرفته و بدون بررسی دقیق اطلاعات بنیادی اقدام به خرید یا فروش سهام میکنند. این نوع رفتار معمولاً در بازارهای مالی و بهویژه در دورههای نوسان شدید مشاهده میشود و میتواند منجر به شکلگیری حبابهای قیمتی یا سقوط ناگهانی بازار شود.
در ادبیات مالی رفتاری، رفتار تودهوار نتیجه تأثیر مجموعهای از عوامل اقتصادی، سیاسی، روانی بازار، اطلاعاتی و ویژگیهای فردی سرمایهگذاران دانسته میشود. عواملی مانند شرایط اقتصادی کشور، اخبار سیاسی، توصیه دیگران، شایعات بازار، اطلاعات مالی شرکتها و ویژگیهایی مانند ریسکپذیری، اعتماد به نفس و دانش مالی میتوانند بر شکلگیری این رفتار تأثیر بگذارند. بررسی این عوامل به پژوهشگران و تحلیلگران کمک میکند تا الگوهای تصمیمگیری سرمایهگذاران را بهتر درک کرده و پویاییهای بازار سرمایه را دقیقتر تحلیل کنند.
روایی و پایایی :
در پژوهش قلعه دره و همکاران (1399) روایی صوری و محتوایی این مقیاس توسط اساتید دانشگاه مورد تایید قرار گرفت. برای بررسی اعتبار مقیاس از روش آلفای کرونباخ استفاده شد که میزان 91/0 گزارش شد