پرسشنامه استاندارد عدالت زناشویی

پرسشنامه‌ي عدالت زناشويي

معرفی پرسشنامه :

پرسشنامه محقق ساخته عدالت زناشويي در اين پ‍ژوهشپرسشنامه‌ي 26 سوالي است كه اين پرسشنامه اقتباسي از چهار پرسشنامه‌ي حدود فعاليت و نقش( مايكلز و همكاران،1984)، ادراك انصاف بنجامين(2006)، ادراك عدالت و برابري در كارهاي خانگي فريسكو و ويليامز(2003) و پرسشنامه‌ي چند آيتمي ترامپسون و همكاران(1981)  مي‌باشد. اين پرسشنامه كه به صورت چند آيتمي ساخته شده‌است داراي 4 خرده مقياس مي‌باشد و درسوالات هر خرده مقياس دو سري سوال كه يكي سري مفهوم برابري و ديگري احساس عدالت را مي‌سنجد آورده شده‌است.

خرده مقياس‌هاي پرسشنامه عدالت زناشويي :

پرسشنامه مذكور از 4 خرده مقياس «عدالت در تقسيم مسئوليتهاي خانواده»، «عدالت در قدرت»، «عدالت در احترام به اطرافيان»، «عدالت در توجه به نيازها» تشكيل شده‌است.

1. عدالت در تقسيم مسئوليت‎هاي خانواده:

  اين مولفه به احساس عدالت (برابري، عدالت) در مسئوليت‌هاي مختلف درون‌خانگي از جمله: كارهاي درون‌خانگي، تربيت فرزندان، تامين هزينه‌هاي زندگي مربوط مي‌شود. اين خرده مقياس از طريق سوالات( الف-ب) 2،1و3 سنجيده مي‌شود

2. عدالت در تقسيم قدرت:

  اين مولفه به احساس عدالت (برابري، عدالت) در قدرت تصميم گيري و داشتن آزادي‌هاي لازم براي ادامه تحصيل، داشتن شغل و پرداختن به علايق شخصي مربوط مي‌شود. اين خرده مقياس از طريق سوالات( الف-ب) 4، 7 و 8 سنجيده مي‌شود.

3. عدالت در احترام به اطرافيان يكديگر: 

اين مولفه به احساس عدالت(برابري، عدالت) در احترام به اطرافيان( دوستان و خويشاوندان) مربوط مي‌شود. اين خرده مقياس از طريق سوالات( الف-ب) 5 و6 سنجيده مي‌شود.

4. عدالت در توجه به نيازهاي يكديگر: 

اين مولفه به احساس عدالت (برابري، عدالت) در توجه به نيازهاي مختلف چون: نيازهاي‌جنسي، ‌نياز به درك و اهميت در موقعيت‌هاي سخت زندگي، نياز به تعهد ديگري، تلاش براي خوب نگه‌داشتن رابطه، نياز به قدرداني در قبال كارهاي يكديگر  مربوط مي‌شود. اين خرده مقياس از طريق سوالات( الف- ب) 9، 10، 11، 12و 13سنجيده مي‌شود

روش نمره گذاري :

نمره‌گذاري در اين پرسشنامه با مقياس ليكرت و در يك طيف 7 گزينه‌ايي  از 1 تا 7  درجه‌بندي مي‎شود. همان‌طور كه قبلاً اشاره‌شد اين مقياس دو متغير برابري و عدالت را مورد سنجش قرار مي‌دهد.  در هر دو متغير برابري(سوالات الف) و  عدالت (سوالات ب)، افرادي كه نمره آن‌ها بين بين 3.25 تا 4.75  مي‌باشد روابط برابرانه و عادلانه به حساب آورده مي‌شوند و افرادي كه نمره آن‌ها از 1  تا 3.25 باشد افراد سودبرنده و افرادي كه نمره آن‌ها از4.75  تا 7 باشد افراد ضررده محسوب مي‌شوند. نمره برابري با عدالت و نمره عدالت (سوالات ب) با رضايت زناشويي وارد تحليل مي‌شوند. با اين وجود كه طيف نمرات هم در برابري و هم در عدالت بين 1 تا 4.75 بوده است نمرات كمتر، ملاك ناعادلانه بودن و نمرات بيشتر را ملاك عادلانه بودن رابطه فرض شده‌است.

پايايي پرسشنامه :

از آ‌ن‌جا كه اين پرسشنامه دو مفهوم برابري و عدالت را مي‌سنجد و براي تجزيه و تحليل داده‌ها نمره عدالت وارد تحليل شده‌است. براي بدست آوردن پايايي اين پرسشنامه محقق نمرات عدالت را وارد تحليل كرده و پايايي پرسشنامه را از طريق آلفاي كرونباخ در اجراي پايلوت بر روي 40 نفر(20 زوج) كه در كارگاه‌هاي آموزش خانواده در بهزيستي شهر بندرعباس برگزار شده بود 80% به‌دست آورده‌است. و براي خرده مقياس‌ها نيز پايايي آلفا به شكل جداگانه محاسبه شده كه در مولفه عدالت در تقسيم مسئوليت‌هاي خانواده 76%؛ عدالت در تقسيم قدرت 82%؛ عدالت در احترام به اطرافيان يكديگر 81% و عدالت در توجه به نيازهاي يكديگر %81 به‌دست آمده است.

روايي پرسشنامه :

روايي پرسشنامه عدالت‌زناشويي را محقق با استفاده روش روايي محتوا به‌دست آورده‌است. ابتدا پرسشنامه‌ي اوليه پس از بازگرداندن به زيان انگليسي به پرفسور هاتفيلد ارسال شد كه ايشان پيشنهاداتي جهت بهتر شدن پرسشنامه مذكور ارائه داده بودند كه در پرسشنامه مورد استفاده قرار گرفتند. پس از آن اين پرسشنامه به چندين نفر از  نفر از صاحب‌نظران حوزه مشاوره و روانشناسي كشور همراه با نامه معرفي و ارائه توضيحات لازم ارسال و توانستيم نظر 10 نفر از آن‌ها را درمورد پرسشنامه خود به‌دست آوريم. به‌شكل كلي اين افراد روايي خوبي را براي پرسشنامه عدالت گزارش كردند و پيشنهاداتي براي بهتر شدن پرسشنامه داشتند كه در پرسشنامه عدالت مورد استفاده قرار گرفت.