معرفی
پرسشنامه مدیریت بدن توسط مدرسی(1392) طراحی و اعتباریابی شده است، این پرسشنامه شامل 31 گویه بسته پاسخ می باشد بر اساس طیف پنج درجه ای لیکرت می باشد. پرسشنامه مذکور چهار بعد نگرش نسبت به آرایش، جراحی های زیبایی، آرایش بدن و رویه های لاغری می باشد.
ابعاد، شاخص ها و گویه های مربوط به مدیریت بدن
|
شاخص ها
|
معرف
|
گویه ها
|
|
نگرش نسبت به آرایش
|
آرایش برای زنان میانسال است ، آرایش مخصوص میهمانی ومجالس خصوصی است، تحسین دیگران از طریق آرایش ، مهم نبودن تفکر دیگران در مورد آرایش، آرایش به خاطر دیگران ، آرایش اکثریت زنان
|
3، 4، 6، 7، 8، 9
از جدول 1
|
|
جراحیهای زیبایی
|
زیباترشدن با جراحی صورت یا بینی، مورد توجه بودن اندام ظریف، اندام لاغر نشانه زیبایی، استفاده از ارتودنسی، زیباتر شدن با پروتز لب
|
1، 2، 5، 10، 22
( از جدول 1)
|
|
آرایش بدن
|
استفاده ازعطروادکلن و دئودورانت، رژگونه، اپیلاسیون، ناخن مصنوعی، لنز رنگی، خط چشم،کرم های مرطوب کننده، رژلب، لاک ناخن، کرم های ضدآفتاب، کرم های روشن کننده پوست، مداد ابرو، ریمل، آرایش مو
|
1 تا 14
(از جدول 2)
|
|
رویه های لاغری
|
سونای خشک ، ورزش های هوازی، پیاده روی، کنترل وزن از طریق رژیم غذایی، کنترل وزن از طریق ورزش، کنترل وزن از طریق دارو
|
15 تا 20
(از جدول 2)
|
تعاریف
تعاریف نظری
مدیریت بدن به معنای نظارت و دستکاری مستمر ویژگی های ظاهری و مرئی بدن است. این مفهوم به کمک معرف های کنترل وزن (از طریق ورزش، رژیم غذایی و دارو)، دست کاری پزشکی(جراحی بینی و پلاستیک)ومیزان اهمیت دادن به مراقبت های بهداشتی و آرایشی و استحمام روزانه ، آرایش مو،آرایش یا اصلاح صورت، استفاده از عطر و ادکلن و دئودرانت زیر بغل، آرایش ناخن و لنز رنگی برای خانم ها ، به یک شاخص تجمعی تبدیل شده است که متغیری است با سه درجه ی نظارت سطح پایین، نظارت متوسط و نظارت سطح بالا. چگونگی تغییر در بدن (پوشش، آرایش، جراحی و...)، که توسط محصولات سرمایه داری و تبلیغات صورت می گیرد، به طور گسترده ای تلاش می کند که بر اهمیت بدن به عنوان وسیله ی اصلی ابراز فردیت و نیز نشانه ای از موضع طبقاتی بیافزاید ودر این فرایند استانداردهایی میسازد و سلیقه ها را تغییر می دهد و به دنبال آن شکل مصرف کالاها و خدمات را به منظور دستکاری در بدن تعیین میکند و این کار همواره ادامه دارد(مدرسی، 1392).
تعاریف عملیاتی
مدیریت بدن به چهار شاخص نگرش نسبت به آرایش، جراحی های زیبایی، آرایش بدن و رویه های لاغری تقسیم شده است که هریک نیزداری معرف هایی هستند و براساس این شاخص ها ومعرف ها، مدیریت بدن عملیاتی شده است.
شیوه نمره گذاری
دامنه امتیازات و گویه های مدیریت بدن
|
ابعاد مدیریت بدن
|
تعداد گویهها
|
حداقل امتیازگویه
|
حداکثر امتیاز گویه
|
حداقل امتیاز هر بعد
|
حداکثر امتیاز
هر بعد
|
|
نگرش نسبت به آرایش
|
6
|
1
|
5
|
6
|
30
|
|
جراحیهای زیبایی
|
5
|
1
|
5
|
5
|
25
|
|
آرایش بدن
|
14
|
1
|
5
|
14
|
70
|
|
رویههای لاغری
|
6
|
1
|
5
|
6
|
30
|
|
مجموع
|
31
|
-
|
-
|
31
|
155
|
پایایی و روایی
پایایی
برای تعیین پایایی، روش های مختلفی وجود دارد. در این تحقیق برای مشخص نمودن پایایی پرسشنامهها از ضریب آلفای كرونباخ استفاده گردیده است. این روش برای محاسبه هماهنگی درونی ابزار اندازه گیری از جمله پرسشنامهها یا آزمودنهایی كه ویژگی های مختلف را اندازه گیری میكنند بكار میرود. در اینگونه ابزار، پاسخ هر سوال میتواند مقادیر عددی مختلف را اختیار كند. سرمد و همكاران (1387) معتقدند كه «برای محاسبه ضریب آلفای كرونباخ ابتدا باید واریانس نمرههای هر زیرمجموعه سوالات پرسشنامه یا زیرآزمون و واریانس كل را محاسبه نمود. سپس با استفاده از فرمول مربوطه مقدار ضریب آلفا را بدست آورد» (ص 169).
پایایی پرسشنامه مدیریت بدن
|
شاخص ها
|
پایایی
|
|
نگرش نسبت به آرایش
|
0.76
|
|
جراحیهای زیبایی
|
0.74
|
|
آرایش بدن
|
0.70
|
|
رویه های لاغری
|
0.75
|
روایی
روایی به این مفهوم اشاره دارد كه وسیله اندازهگیری چیزی را كه ادعا میكند دقیقاً همان چیز را اندازه بگیرد یعنی متناسب با آن باشد و از مهمترین آن روایی صوری و محتوایی است و برای اینكه پرسشنامهای حداقل دارای روایی محتوایی باشد باید سوالات آزمون با توجه به مبانی تئوریك دقیقاً مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد تا میزان ارتباط و تناسب آنها با موضوع روشن گردد. روایی صوری و محتوایی هر یك از پرسشنامههای پژوهش به تفكیك در زیر ارائه میشود:
برای بدست آوردن روایی پرسشنامه از نظرات استاد راهنما و چندین تن از دیگر اساتید و متخصصین و کارشناسان استفاده شده است. و از آنها در مورد مربوط بودن سؤالات ، واضح بودن و قابل فهم بودن سؤالات و اینکه آیا این سؤالات برای پرسش های تحقیقاتی مناسب است و آنها را مورد سنجش قرار می دهد نظر خواهی شد و اصطلاحات مورد نظر در پرسشنامه اعمال گردید .
منابع
- سرمد، ز.؛ بازرگان، ع. و حجازی، ا. (1387) روشهای تحقیق در علوم رفتاری، چاپ دوازدهم، تهران: انتشارات آگاه.
- مدرسی، کژال(1392) ، بررسی رابطه بین سبک زندگی و مدیریت بدن، پایان نامه کارشناسی ارشد روانشاسی، دانشگاه علامه.