پرسشنامه سنجش معنویت پارسیان و دونینگ (SQ)
معرفی پرسشنامه :
پرسشنامه سنجش معنویت پارسیان و دونینگ (SQ) ابزاری خودگزارشی است که در سال 2009 با هدف ارزیابی میزان اهمیت معنویت در زندگی افراد و سنجش ابعاد مختلف آن طراحی شده است. این پرسشنامه شامل 29 گویه بوده و چهار بعد خودآگاهی، اهمیت اعتقادات معنوی در زندگی، فعالیتهای معنوی و نیازهای معنوی را میسنجد. پاسخها بر اساس طیف لیکرت چهاردرجهای از کاملاً مخالفم تا کاملاً موافقم داده میشود و این ابزار به طور گسترده در پژوهشهای روانشناسی، سلامت روان و مطالعات معنویت مورد استفاده قرار میگیرد.
ابعاد پرسشنامه :
پرسشنامه سنجش معنویت پارسیان و دونینگ (SQ) شامل چهار بعد اصلی است که جنبههای گوناگون معنویت فرد را ارزیابی میکند:
خودآگاهی :
این بعد میزان شناخت فرد از خود، رضایت از وجود خویش و نگرش مثبت نسبت به زندگی را میسنجد.
اهمیت اعتقادات معنوی در زندگی :
نشاندهنده نقش باورها و اعتقادات معنوی در تصمیمگیریها، اهداف و نگرش کلی فرد به زندگی است.
فعالیتهای معنوی :
شامل رفتارها و تمرینهایی است که فرد برای رشد معنوی انجام میدهد؛ مانند دعا کردن، مدیتیشن یا مطالعه متون معنوی.
نیازهای معنوی :
بیانگر نیاز فرد به آرامش درونی، ارتباط پایدار با دیگران و دستیابی به زندگی پرمعناست.
این ابعاد در مجموع تصویری جامع از میزان و نوع حضور معنویت در زندگی فرد ارائه میدهند
نمره گذاری :
در پرسشنامه سنجش معنویت پارسیان و دونینگ (SQ) پاسخها بر اساس طیف لیکرت چهاردرجهای از کاملاً مخالفم (1) تا کاملاً موافقم (4) نمرهگذاری میشوند. این پرسشنامه دارای 29 گویه است و نمره کل از مجموع امتیازات همه گویهها به دست میآید؛ بنابراین حداقل نمره 29 و حداکثر نمره 116 خواهد بود. همچنین برای هر یک از چهار زیرمقیاس شامل خودآگاهی، اهمیت اعتقادات معنوی در زندگی، فعالیتهای معنوی و نیازهای معنوی نیز میتوان با جمع کردن نمرات گویههای مربوطه نمره جداگانه محاسبه کرد و نمرات بالاتر نشاندهنده سطح بالاتر معنویت در فرد است.
پایایی و روایی:
ضریب آلفای کلی آزمون 94/0 و ضریب آلفای زیرمقیاس خودآگاهی 91/0، اهمیت اعتقادات معنوی در زندگی 91/0، فعالیتهای معنوی 80/0 و نیازهای معنوی 89/0 گزارش شده است. نتایج حاصل از روش بازآزمایی نیز در یک فاصله 10 هفتهای هیچ تفاوت معناداری را بین نمرات مرتبه اول و دوم نشان نداد، که این امر حاکی از پایایی مطلوب پرسشنامه معنویت است. علاوه بر این، اعتبار این پرسشنامه از طریق روشهای اعتبار محتوا، صوری و سازه نیز مورد بررسی قرار گرفت، نتایج حاصل از این بررسی نشان دهنده اعتبار خوب این پرسشنامه در روشهای ذکر شده بود (پارسیان و دونینگ، 2009). ضریب آلفای کرونباخ برای این پرسشنامه در پژوهش حاضر 93/0، و برای مؤلفههای خودآگاهی، اهمیت اعتقادات معنوی در زندگی، فعالیتهای معنوی و نیازهای معنوی به ترتیب برابر با 91/0، 92/0، 78/0 و 85/0 بدست آمد.