پرسشنامه استاندارد حمایت اجتماعی ادراک شده (MSPSS) – نسخه 12 آیتمی + راهنمای نمرهگذاری
معرفی پرسشنامه
مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراک شده (MSPSS) یکی از ابزارهای رایج برای سنجش میزان حمایت اجتماعی ادراک شده توسط افراد است. این پرسشنامه توسط زیمت و همکاران در سال 1988 طراحی شده و هدف آن ارزیابی میزان حمایتی است که فرد از سوی خانواده، دوستان و سایر افراد مهم زندگی خود دریافت میکند. این ابزار شامل 12 گویه است و پاسخدهندگان میزان موافقت خود را با هر عبارت در یک طیف لیکرت مشخص میکنند. پرسشنامه MSPSS در پژوهشهای حوزه روانشناسی، سلامت روان و علوم اجتماعی به طور گسترده برای بررسی نقش حمایت اجتماعی در سلامت جسمی و روانی مورد استفاده قرار میگیرد.
خرده مقیاسهای پرسشنامه
این پرسشنامه دارای سه خرده مقیاس اصلی است که هر کدام جنبهای از حمایت اجتماعی ادراک شده را میسنجند:
- حمایت اجتماعی ادراک شده از سوی خانواده: آیتمهای 3، 4، 8، 11
- حمایت اجتماعی ادراک شده از سوی دوستان: آیتمهای 6، 7، 9، 12
- حمایت اجتماعی ادراک شده از سوی افراد مهم زندگی: آیتمهای 1، 2، 5، 10
روش نمرهگذاری
پاسخها در این پرسشنامه بر اساس طیف لیکرت پنج درجهای نمرهگذاری میشوند:
1 = به شدت مخالف
2 = مخالف
3 = نظری ندارم
4 = موافق
5 = به شدت موافق
برای محاسبه نمره هر خردهمقیاس، مجموع نمرات آیتمهای مربوط به همان بعد محاسبه میشود. همچنین با جمع کردن نمرات تمام گویهها میتوان نمره کل حمایت اجتماعی ادراک شده را به دست آورد. نمرات بالاتر نشاندهنده ادراک بیشتر فرد از حمایت اجتماعی در محیط زندگی است.
روایی پرسشنامه
روایی این ابزار در مطالعات مختلف مورد بررسی قرار گرفته و نتایج نشان داده است که مقیاس MSPSS از روایی سازه مناسبی برخوردار است. تحلیلهای عاملی انجام شده نیز سه بعد اصلی حمایت اجتماعی شامل خانواده، دوستان و افراد مهم زندگی را تأیید کردهاند که بیانگر ساختار مناسب این ابزار برای سنجش حمایت اجتماعی ادراک شده است.
پایایی پرسشنامه
پژوهشهای مختلف پایایی مطلوب این ابزار را گزارش کردهاند. به عنوان مثال، Bruwer و همکاران (2008) در مطالعهای بر روی 788 نفر از دانشآموزان دبیرستانی، ضریب آلفای کرونباخ خردهمقیاسها را بین 0.86 تا 0.90 و برای کل پرسشنامه 0.86 گزارش کردند. همچنین سلیمی و همکاران نیز ضرایب آلفای کرونباخ برای حمایت اجتماعی دریافت شده از سوی خانواده، دوستان و افراد مهم زندگی را به ترتیب 0.89، 0.86 و 0.82 گزارش کردهاند که نشاندهنده پایایی مناسب این مقیاس است.