پرسشنامه استاندارد نشانه های اختلالات روانی 25SCL- (فرم کوتاه شده 90SCL-)
هدف
هدف این پرسشنامه، ارزیابی نشانه های اختلالات روانی می باشد.
معرفی
پرسشنامه 25SCL‑نسخه کوتاه شده و معتبر پرسشنامه مشهور 90SCL‑است که برای سنجش و غربالگری نشانههای اختلالات روانی مورد استفاده قرار میگیرد. این ابزار شامل 25 گویه بوده و با استفاده از طیف لیکرت پنج درجهای میزان بروز علائم روانشناختی را در افراد ارزیابی میکند.این پرسشنامه یکی از ابزارهای پرکاربرد در پژوهشهای روانشناسی، مشاوره، علوم تربیتی و علوم رفتاری است و امکان بررسی ابعاد مختلف مشکلات روانی را فراهم میکند. 25SCL‑ نه بعد مهم شامل شکایات جسمانی، وسواس-اجباری، حساسیت بین فردی، افسردگی، اضطراب، ترس مرضی، افکار پارانوییدی، روانپریشی و مشکلات اشتها را مورد سنجش قرار میدهد.
روش نمره گذاری و تفسیر
این پرسشنامه دارای 25 سوال بوده و هدف آن ارزیابی نشانه های اختلالات روانی است. طیف پاسخگویی آن از نوع لیکرت بوده که امتیاز مربوط به هر گزینه در جدول زیر ارائه گردیده است:
|
گزینه
|
هیچ
|
کمی
|
تا حدی
|
زیاد
|
به شدت
|
|
امتیاز
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
پرسشنامه فوق دارای نه خرده مقیاس بوده که سوالات مربوط به هر بعد در جدول زیر ارائه گردیده است:
|
بعد
|
سوالات مربوطه
|
|
SOM (شکایات جسمانی)
|
2، 6، 12، 16، 17، 25
|
|
O-C (وسواس-اجباری)
|
11، 21، 22
|
|
INT
|
5، 9، 20
|
|
DEP (افسردگی)
|
4، 13
|
|
ANX (اضطراب)
|
3، 7، 8
|
|
PHOB (ترس مرضی)
|
10، 14، 15
|
|
PAR (افکار پارانوییدی)
|
24
|
|
PSY (روان پریشی)
|
1، 19، 23
|
|
ADI
|
18
|
برای بدست آوردن امتیاز مربوط به هر بعد، مجموع امتیازات سوالات مربوط به آن بعد را با هم جمع نمایید. برای بدست آوردن امتیاز کلی پرسشنامه، مجموع امتیازات همه سوالات را با هم جمع کنید. نمرات بالاتر در هر بعد نشانه دهنده بیشتر بودن آن اختلال در فرد پاشخ دهنده خواهد بود و برعکس.
روایی و پایایی
در پژوهش نجاریان (1380) مشاهده شد که این پرسشنامه با فرم اصلی آن (SCL-90) همبستگی کاملا معنی دار دارد و در نتیجه یک ابزار روا برای سنجش نشانه های اختلالات روانی می باشد.
همچنین پایایی پرسشنامه یا قابلیت اعتماد آن با استفاده از روش اندازهگیري آلفاي کرونباخ محاسبه شد. معمولاً دامنه ضریب اعتماد آلفاي کرونباخ از صفر (0) به معناي عدم پایداري، تا مثبت یک (1+) به معناي پایائی کامل قرار میگیرد و هر چه مقدار بدست آمده به عدد مثبت یک نزدیکتر باشد قابلیت اعتماد پرسشنامه بیشتر میشود. آلفای کرونباخ برای پرسشنامه کوتاه شده اختلالات روانی برابر با 0.97 بدست آمد که نشانگر پایایی عالی این پرسشنامه است.