پرسشنامه استاندارد خودکارآمدی جمعی شرر و همکاران (1982)
معرفی :
پرسشنامه خودکارآمدی شرر و همکاران (1982) یکی از ابزارهای پرکاربرد در پژوهشهای روانشناسی و علوم تربیتی برای سنجش میزان باور افراد به تواناییهای خود در انجام موفقیتآمیز وظایف و مقابله با چالشها است. این پرسشنامه شامل 17 گویه بوده و پاسخها بر اساس طیف پنجدرجهای لیکرت از خیلی کم تا خیلی زیاد سنجیده میشوند. این ابزار در مطالعات مختلف داخلی و خارجی به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفته و از روایی و پایایی مناسبی برخوردار است؛ به طوری که در پژوهش متقینیا (1390) ضریب آلفای کرونباخ آن 0.91 گزارش شده است.
شیوه نمره گذاری :
طيف مورد استفاده در پرسشنامه بر اساس طيف پنج گزينهاي ليكرت ميباشد (شامل: خيلي كم، كم، تا اندازهاي، زياد و خيلي زياد) در جدول زیر نشان داده شده است.
مقياس درجهبندي سوالهاي پرسشنامه های پژوهش بر اساس مقياس پنج درجهاي ليكرت :
|
گزينه انتخابي
|
خيلي زياد
|
زياد
|
تا اندازهاي
|
كم
|
خيليكم
|
|
امتياز گویه های مثبت
|
5
|
4
|
3
|
2
|
1
|
|
امتياز گویه های منفی
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
تعيين پايايي و روايي ابزارهاي اندازهگيري :
برآورد پايايي پرسشنامهها :
براي تعيين پايايي، روشهاي مختلفي وجود دارد. در اين تحقيق براي مشخص نمودن پايايي پرسشنامهها از ضريب آلفاي كرونباخ استفاده گرديده است. اين روش براي محاسبه هماهنگي دروني ابزار اندازهگيري از جمله پرسشنامهها يا آزمودنهايي كه ويژگيهاي مختلف را اندازهگيري ميكنند بكار ميرود. در اينگونه ابزار، پاسخ هر سوال ميتواند مقادير عددي مختلف را اختيار كند. سرمد و همكاران (1387) معتقدندكه «براي محاسبه ضريب آلفاي كرونباخ ابتدا بايد واريانس نمرههاي هر زيرمجموعه سوالات پرسشنامه يا زيرآزمون و واريانس كل را محاسبه نمود. سپس با استفاده از فرمول مربوطه مقدار ضريب آلفا را بدست آورد» (ص 169). ضريب پايايي پرسشنامههاي از طريق فرمول زير به وسيله نرمافزار SPSS محاسبه شده است.
ra= ضريب آلفاي کرونباخ
J= تعداد سوالات آزمون
2Sj= واريانس سوالات آزمون
2s= واريانس کل آزمون
پایایی پرسشنامه در پژوهش متقی نیا(1390) بر اساس ضریب الفای کرونباخ 91/0 به دست آمد.
برآورد روايي پرسشنامهها :
روايي به اين مفهوم اشاره دارد كه وسيله اندازهگيري چيزي را كه ادعا ميكند دقيقاً همان چيز را اندازه بگيرد يعني متناسب با آن باشد و از مهمترين آن روايي صوري و محتوايي است و براي اينكه پرسشنامهاي حداقل داراي روايي محتوايي باشد بايد سوالات آزمون با توجه به مباني تئوريك دقيقاً مورد مطالعه و بررسي قرار گيرد تا ميزان ارتباط و تناسب آنها با موضوع روشن گردد. روايي صوري و محتوايي هر يك از پرسشنامههاي پژوهش به تفكيك در زير ارائه ميشود: در پژوهش متقی نیا(1390) برای بدست آوردن روایی پرسشنامه از نظرات استاد راهنما و چندین تن از دیگر اساتید و متخصصین و کارشناسان استفاده شده است. و از آنها در مورد مربوط بودن سؤالات ، واضح بودن و قابل فهم بودن سؤالات و اینکه آیا این سؤالات برای پرسشهای تحقیقاتی مناسب است و آنها را مورد سنجش قرار می دهد ، نظر خواهی شد و اصطلاحات مورد نظر در پرسشنامه اعمال گردید .
تعاریف نظری :
خودکارآمدی جمعی:
خودکارآمدی جمعی عبارت است از باور مشترک یک گروه در مورد قابلیت های واحد و مشترک خود در راستای سازماندهی و اجرای فعالیت های لازم برای خلق سطوح معین پیشرفت (واسیل و همکاران، 2011). خودکارآمدی اعتقاد فرد نسبت به توانایی خود در انجام موفقیت آمیز یک وظیفه خاص می باشد. خودکارآمدی به عنوان نوعی اعتماد به نفس یا نوعی از عزت نفس مرتبط با وظیفه خاص تصور شده است. خودکارآمدی سه بعد دارد: قدرت . سطح دشواری وظیفه که یک شخص اعتقاد دارد می تواند به آن دست یابد؛ توان، اعتقاد راسخ درباره بزرگی، قدرتمندی و ضعف؛ و تعمیم یافتگی، درجه ای که احتمال وقوع و تکرار رفتار در شرایط دیگر می رود. احساس کفایت کارکنان روی انتظارات، انگیزش و عملکرد آن ها تاثیر می گذارد. ما به ندرت برای انجام وظایفی که احساس می کنیم در آن موفق نمی شویم دست به تلاش می زنیم. یک معلم ممکن است اعتقاد داشته باشد که خودش می تواند نحوه آموزش دروس به به صورت آنلاین را بیآموزد. استاد دیگری ممکن است نسبت به توانایی خود بدون گذران دوره رسمی آموزش نسبت به یادگیری نحوه آموزش دورس به صورت آنلاین شک داشته باشد(کلاسن و همکاران، 2008). نظریه خودکارآمدی بر آن است که آنچه ما در مورد خود باور داریم به شدت کار و فعالیت ما را تحت تاثیر قرار می دهد(سلطانزاده و بهشتی راد، 1394).
تعاریف عملیاتی :
خودکارآمدی جمعی:
منظور از خودکارآمدی جمعی نمراتی است که پاسخ دهندگان از پرسشنامه استاندارد خودکارآمدی جمعی شرر (1982) کسب نموده اند.