پرسشنامه استاندارد سرزندگی ذهنی رایان و فردریک (1997)

پرسشنامه سرزندگی ذهنی رایان و فردریک (1997)

معرفی پرسشنامه :

پرسشنامه سرزندگی ذهنی رایان و فردریک (1997) یکی از ابزارهای معتبر در حوزه روان‌شناسی برای سنجش میزان احساس انرژی، نشاط و زنده‌دلی افراد در زندگی روزمره است. این مقیاس شامل 7 گویه بوده و با استفاده از طیف لیکرت میزان سرزندگی ذهنی و احساس پویایی فرد را اندازه‌گیری می‌کند. از این پرسشنامه در پژوهش‌های مرتبط با بهزیستی روان‌شناختی، سلامت روان، انگیزش و کیفیت زندگی استفاده می‌شود و به دلیل روایی و پایایی مناسب، یکی از ابزارهای پرکاربرد در تحقیقات علوم رفتاری و روان‌شناسی محسوب می‌شود.

تعریف مفهومی متغیر پرسشنامه :

بهزیستی:

بهزیستی در حالت کلی به معنای شکوفاسازی توانایی های بالقوه انسان (ریف، 1989) اما در معنای کلی، یعنی نیک زیستی، هر دو بعد لذت و فضیلت را در بر می­گیرد، که با توجه به هدف آن تفاوت هایی دارد. این تقسیم بندی بر اساس دیدگاه های مختلف می تواند به صورت جزئی در دو حالت بر اساس ارزیابی سرزندگی ذهنی و عاطفه مثبت و منفی می باشد ( به نقل از سدیدی، 1392).

تعریف عملیاتی متغیر پرسشنامه :

در این پژوهش منظور از سرزندگی ذهنی نمره ای است که آزمودنی ها از مقیاس سرزندگی ذهنی رایان و فردریک کسب می کنند.

مولفه های پرسشنامه و پرسشنامه :

این پرسشنامه به صورت تک مولفه ای می باشد.

به دو طریق می توان از  تحلیل این پرسشنامه استفاده کرد :

تحلیل بر اساس مولفه­های پرسشنامه

تحلیل بر اسا س میزان نمره به دست آمده

تحلیل بر اساس مولفه های پرسشنامه :

به این ترتیب که ابتدا پرسشنامه­ها را بین جامعه خود تقسیم و پس از تکمیل پرسشنامه­ها داده  ها را وارد نرم افزار اس پی اس اس کنید. البته قبل از وارد کردن داده ها شما باید پرسشنامه را در نرم افزار اس پی اس اس تعریف کنید و سپس شروع به وارد کردن داده ها کنید.  چگونگی کار را برای شفافیت بیشتر به صورت مرحله به مرحله توضیح می دهیم

 مرحله اول:

وارد کردن اطلاعات تمامی سوالات پرسشنامه ( دقت کنید که شما باید بر اساس طیف لیکرت عمل کنید .

 مرحله دوم:

 پس از وارد کردن داده های همه سوالات، سوالات مربوط به هر مولفه را کمپیوت(compute) کنید. مثلا اگر مولفه اول X و سوالات  آن 1 تا 7 است شما باید سوالات 1 تا 7 را compute کنید تا مولفهx ایجاد شود. به همین ترتیب همه مولفه ها را ایجاد کنید و پس از این کار  در نهایت شما باید همه مولفه ها  که ایجاد کردید را با هم compute کنید تا این بار متغیر اصلی تحقیق به وجود بیاید که به طور مثال متغیر مدیریت دانش یا ... است. 

مرحله سوم:

 حالا شما هم مولفه­ها را به وجود آورده اید و هم متغیر اصلی تحقیق را؛ حالا می توانید از گرینه  آنالیز  هر آزمونی که می خواهید برای این پرسشنامه( متغیر) بگیرید.

مثلا می توانید آزمون توصیفی( میانگین، انحراف استاندارد، واریانس) یا می توانید آزمون همبستگی را با یک  متغیر دیگر  بگیرید.

• نمره گذاری پرسشنامه:

• تحلیل ( تفسیر) بر اساس میزان نمره پرسشنامه :

• بر اساس این روش از تحلیل شما نمره­های به دست آمده را  جمع کرده و سپس بر اساس جدول زیر قضاوت کنید.توجه داشته باشید میزان امتیاز های زیر برای یک پرسشنامه است در صورتی که به طور مثال شما 10 پرسشنامه داشته باشید باید امتیاز های زیر را ضربدر 10 کنید
• مثال: حد پایین نمرات پرسشنامه به طریق زیر بدست آمده است
• تعداد سوالات پرسشنامه * 1 = حد پایین نمره

• امتیازات خود را از 7 عبارت فوق با یکدیگر جمع نمایید. حداقل امتیاز ممکن 7 و حداکثر 49 بود.
• نمره بین 7 تا 16 : میزان سرزندگی ذهنی در حد پایینی می باشد.
• نمره بین16 تا 32: میزان سرزندگی ذهنی در حد متوسطی می باشد.
• نمره بالاتر از 32: میزان سرزندگی ذهنی در حد بالایی می باشد.

روایی و پایایی پرسشنامه :

روایی ابزار جمع آوری داده ها :

 اعتبار یا روایی با این مسئله سر و کار دارد که یک ابزار اندازه گیری تا چه حد چیزی را اندازه می گیرد که ما فکر می کنیم( سرمد و همکاران،1390). در پژوهش سدیدی (1392) برای تعیین روایی محتوا پرسشنامۀ تهیه شده، ابتدا آنها در اختیار استاد راهنما، مشاور، مدیران و کارشناسان صاحب نظر  قرار گرفت و با اصلاحاتی پرسشنامه‌ مورد تآیید واقع گردید.

پایایی ابزارهای جمع آوری داده ها :

قابلیت اعتماد یا پایایی یک ابزار عبارت است از درجه ثبات آن در اندازه گیری هر آنچه اندازه می گیرد یعنی  اینکه ابزار اندازه گیری در شرایط یکسان تا چه اندازه نتایج یکسانی به دست می دهد( سرمد و همکاران،1390). در پژوهش سدیدی (1392)، به منظور سنجش پایایی این پرسشنامه  از روش آلفای کرونباخ استفاده شده است که طبق نتایج پرسشنامه از پایایی قابل قبولی برخوردار هستند.