پرسشنامه استاندارد خرد آردلت (3D-WS) یا خردمندی کلیتون و بیرن (3D Wisdom Scale)

پرسشنامه استاندارد مقیاس سه‌بعدی خردمندی کلیتون و بیرن

معرفی آزمون

مقیاس سه بعدی خردمندی مبتنی بر مفهوم خرد کلیتون و بیرن (1980) است که آردلت در سال 2003 آن را طراحی کرده و دارای 39 سوال است. در این مقیاس خرد به عنوان یک متغیر نهفته با شاخص های شناختی، ژرف نگری و عاطفی در نظرگرفته میشود. این سه بعد مستقل از یکدیگر نیستند. دو مقیاس 5 درجه ای لیکرتی برای سنجش ماده ها استفاده می شود که هر کدام از 1 تا 5 (1=کاملا موافقم تا 5= کاملا موافقم و 1= بسیار درست است تا 5= اصلا درست نیست) دامنه دارند. تمام ماده ها به گونه ای نمره گذاری میشوند که نمرات بالاتر، وجود ویژگیهای شناختی، ژرف نگری و عاطفی خردمندی را قبل از محاسبه میانگین نمرات هر بعد به طورجداگانه نشان میدهد و میانگین سه بعد خردمندی، نشان دهنده نمره خردمندی فرد است. در پژوهش آردلت در ارزیابی روایی و اعتبار این مقیاس، آلفای کرونباخ ابعاد شناختی، ژرف نگری و عاطفی در نمونه دانشجویی به ترتیب 0/71، 0/75، 0/66و در نمونه سالمندان 0/78، 0/75، 0/74 به دست آمده است. آلفای کرونباخ مجموع سه بعد خردمندی در نمونه دانشجویی 0/72 و در نمونه سالمندان 0/66 بوده است (آردلت، 2003). برگسما و آردلت (2012) آزمون خرد را در بزرگسالان و بزرگسالان جوان با زمینه های فرهنگی متفاوت اجرا و اعتبار آزمون را تأیید کردند. آردلت (2009) آزمون را بر روی یک نمونه 180 نفری که 73/0% آن ها سفید پوست، 26/0 آفریقایی - آمریکایی و 1/0 اسپانیایی زبان بودند، اجرا و اعتبار آزمون را تأیید کرد. در مطالعه سپهریان آذر و ستاری (1395)، به منظور تعیین روایی و اعتبار سازه ی پرسشنامه سنجش خرد از روش تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. نتایج نشان می دهد که 2/77 - X²/df؛ 0/07 = RMSEA، 0/88 = GFI و 0/81 = AGFI است. همانگونه که مشاهده می شود، اکثر شاخص ها در سطح مقبولی هستند و این، تأییدی بر برازش خوب مدل است. بنابراین، داده های این پژوهش با ساختار عاملی این پرسشنامه برازش مناسبی دارد.

مبانی نظری

انسان در بین تمام موجودان این جهان، تنها موجودی است که به سلاح «خرد» مجهز است. خرد در معنای وسیع کلمه، توانایی قضاوت صحیح، عقل و فضیلت، جستجوی بهترین اقدام براساس دانش و فهم و تفکر کمال است (کانزمن، 2004).

برونر (1990) خرد را تعادل بین دانستن و شک کردن و کانزمن و بالتس 2 (2003) آن را دانش تخصصی در مورد معنا و رفتار زندگی و شاخص موثر انگیزه، و عملکرد فردی می داند. بالتس و اسمیت 3 (1990) معتقدند خرد یعنی مهارت در کاربست های اساسی زندگی. بر پایه ی خرد، افراد می توانند اهداف و ابزارهایی را تعریف و انتخاب کنند که از نظر اجتماعی برای رشد و توسعه ی انسان مقبول و مطلوب هستند. به عنوان مثال، اهداف وابسته به خرد به سمت خیر شخصی و عمومی جهت می گیرد و ابزارهای مورد استفاده برای دستیابی به اهداف، منابع و حقوق دیگران را نقض نمی کند (بالتس و کانزنمن، 2003).

آردلت (2003) دیدگاه سه بعدی را پیشنهاد کرد که در آن خرد کیفیتی شخصی و بازتابی از ادغام ویژگی های شخصیتی، ادراکی و تأملی و عاطفی است، که هر سه ی آن ها باید در شخص باشند تا خردمند به حساب بیاید، او معتقد است که خرد یک مفهوم چندبعدی است و کلیه ابعاد همدیگر را تقویت می کنند (سپهریان آذر و ستاری، 1395).

مدل سه بعدی خردمندی آردلت

آردلت (2004)، بر این باور است که چنین مفهوم سازی درباره خردمندی از سوی پارادایم برلین بیشتر بر عملکردهای پیشرفته شناختی متمرکز است. او (برای مثال، آردلت، 2003 و 2004) بر اساس هر دو موضع نظریه های تلویحی و تصریحی به تعریف خردمندی به عنوان ترکیبی از ویژگیهای شخصیتی با سه بعد گسترده شناختی، تأملی و عاطفی پرداخته است، که هر یک از آنها باید وجود داشته باشند تا یک فرد خردمند در نظر گرفته شود. بعد شناختی نشان دهنده میل به دانستن حقیقت و رسیدن به درك عمیق تری از زندگی، از جمله پذیرش وجوه متناقض ماهیت انسان، محدودیت های دانش، و غیر قابل پیش بینی بودن زندگی است. برای رسیدن به این فهم عمیقتر از واقعیت، فرد باید در ابتدا از طریق عمل خود- تأملی بر فاعلیت و تجلیات خود غلبه کند (یعنی تمایل به سرزنش کردن دیگران برای وضعیت خود). بعد تأملی نشان دهنده خودآزمایی، خود آگاهی، و توانایی مشاهده پدیده ها از زوایای مختلف است و بعد عاطفی به عنوان «عشق همدلانه و دلسوزانه برای دیگران» تعریف شده است که نگرشی همدلانه و مثبت، نسبت به دیگران است. از نظر آردلت، خردمندی کیفیتی از شخصیت است که در افراد خردمند وجود دارد. آردلت بر روی یک نوع ایده آل از شخص خردمند تأکید دارد و نه یک نوع ایده آل از دانش مرتبط با خردمندی. او معتقد است تا زمانی که افراد دوباره دانش مرتبط با خردمندی را از طریق تأمل بر تجربیات شخصی به خردمندی تبدیل نکنند، این مفهوم به صورت یک دانش نظری باقی می ماند و چنین تعریفی از خردمندی معنای چندانی ندارد، حتی اگر این دانش در سطوح بالایی در آثار فرهنگی باستانی وجود داشته باشد. دیدگاه سه بعدی آردلت با سنت های فلسفی و دینی شرقی که خردمندی را حاصل تلفیق ذهن و فضیلت در سطح شخصی می دانند، سازگار است. بنابراین، خردمندی حالتی ایده آل است که به ندرت ممکن است در واقعیت وجود داشته باشد (آردلت، 2004).

آردلت (2004) بر این باور است که می توان خردمندی را به طور غیر مستقیم از طریق شاخص های شناختی، تأملی و عاطفی به عنوان عناصر ضروری متغیر نهفته خردمندی بررسی کرد. آردلت (2003) با پیروی از سنتهای کلاسیک ارزیابی شخصیت یک مقیاس خود گزارشی (مقیاس سه بعدی خردمندی؛3D-WS) ارائه کرد که سه بعد خردمندی را می سنجد. مقیاس سه بعدی خردمندی همبستگی مثبت و معنی داری با تسلط، بهزیستی ذهنی، هدف زندگی، سلامت ذهنی و روابط منفی با علایم افسردگی، اجتناب از مرگ و احساس فشار اقتصادی دارد. تحصیلات و شغل هر دو با نمره های مقیاس سه بعدی خردمندی رابطه مثبت داشته و نکته مهم یافته های پژوهشی، تأیید ادعای آردلت در مورد الزام کسب نمره های بالا در هر سه بعد به عنوان شاخصی برای خردمندی است (اسعدی و همکاران، 1392).

روش نمره گذاری

نمره گذاری پرسشنامه بصورت طیف لیکرت 5 نقطه ای می باشد که برای گزینه های «کاملاً مخالفم»، «مخالفم»، «نظری ندارم»، «موافقم» و «کاملاً موافقم» به ترتیب امتیازات 5، 4، 3، 2 و 1 در نظر گرفته می شود.

همچنین برای تعدادی از گویه ها نمره گذاری بصورت طیف لیکرت 5 نقطه ای می باشد که برای گزینه های «کاملاً در مورد من صحیح است»، «تاحدودی در مورد من صحیح است»، «نظری ندارم»، «تاحدودی در مورد من صحیح نیست» و «اصلاً در مورد من صحیح نیست» به ترتیب امتیازات 1، 2، 3، 4 و 5 در نظر گرفته می شود.

گویه های شماره 17، 18، 19، 20، 22، 30، 33 و 39 بصورت معکوس نمره گذاری می شوند و طبق جدول های زیر عمل می شود.

برای بدست آوردن امتیاز کلی پرسشنامه، امتیاز تمامی گویه ها را با همدیگر جمع نمایید. تمام ماده ها به گونه ای نمره گذاری می شوند که نمرات بالاتر وجود ویژگی های شناختی، تأملی و عاطفی خردمندی را قبل از محاسبه میانگین نمرات هر بعد به طور جداگانه نشان می دهد و میانگین 3 بعد خردمندی، نشان دهنده ی نمره ی کلی خردمندی فرد است.

خرده مقیاسها و سوالات

تفسیر نتایج

پس از بدست آوردن نمره پرسشنامه، میتوانید میزان خرد افراد را در جامعه آماری خود مشخص کنید.

5. امتیازات بین 39 تا 78 نشان می دهد که میزان خرد افراد ضعیف می باشد.
5. امتیازات بین 78 تا 117 نشان می دهد که میزان خرد افراد متوسط می باشد.
5. امتیازات بالای 117 نشان می دهد که میزان خرد افراد بسیار خوب می باشد.

روایی و پایایی

در پژوهش سپهریان آذر و ستاری (1395)، برای تعیین پایایی این مقیاس از روش آلفای کرونباخ استفاده شد. در جدول زیر مقدار آلفا در تحقیق حاضر و تحقیقات پیشین ارائه شده است. شاخص های به دست آمده در تحقیق حاضر نشانه ی پایایی مناسب این ابزار است.

جدول شاخص های پایایی پرسشنامه ی سنجش خرد

برگسما و آردلت (2012) آزمون خرد را در بزرگسالان و بزرگسالان جوان با زمینه های فرهنگی متفاوت اجرا و اعتبار آزمون را تأیید کردند. آردلت (2009) آزمون را بر روی یک نمونه 180 نفری که 73/0% آن ها سفید پوست، 26/0 آفریقایی - آمریکایی و 1/0 اسپانیایی زبان بودند، اجرا و اعتبار آزمون را تأیید کرد.

در مطالعه سپهریان آذر و ستاری (1395)، به منظور تعیین روایی و اعتبار سازه ی پرسشنامه سنجش خرد از روش تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. نتایج نشان می دهد که 77/2 - X²/df؛ 07/0 = RMSEA، 88/0 = GFI و 81/0 = AGFI است. همانگونه که مشاهده می شود، اکثر شاخص ها در سطح مقبولی هستند و این، تأییدی بر برازش خوب مدل است. بنابراین، داده های این پژوهش با ساختار عاملی این پرسشنامه برازش مناسبی دارد.

هنجاریابی

در مطالعه سپهریان آذر و ستاری (1395)، در جدول زیر شاخص های توصیفی متغیرهای مورد مطالعه گزارش شده است.

جدول شاخص های توصیفی متغیرهای پژوهش

با توجه به جدول بالا قدر مطلق شاخص های چولگی و کشیدگی برای تمامی متغیرها کم تر از یک است. این امر نشانه ی نرمال بودن توزیع متغیرها است.